Giáo Dục

So sánh Tây Tiến và Sóng để làm nổi bật nỗi nhớ

So sánh nỗi nhớ Tây Tiến và Sóng

Đề: So sánh Tây Tiến với sóng

Ta bắt gặp sự “hồi sinh” của nỗi nhớ trong ca dao cổ, nỗi nhớ “chín nhớ mười mong” trong thơ Nguyễn Bính. Khi đến với thơ Xuân Diệu, chúng ta nghe thấy một lời chúc chân thành về “Chiều tương tư”:

“Tôi nhớ ngôn ngữ. Tôi nhớ bức tranh. Tôi nhớ bức tranh.
Anh đã rất nhớ em. Tôi nhớ bạn rất nhiều! Xin chào! “

Quả thực, theo dòng chảy của văn học Việt Nam, nỗi nhớ luôn được các nhà thơ lắng nghe và thể hiện một cách phong phú, sinh động và lôi cuốn. Nhớ lại đoàn quân Tây Tiến và núi rừng Tây Bắc, Quang Dũng đã có một cách tiếp cận rất khác:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Anh em nhớ núi nhớ chơi vơi ”.

(Trích “Tây Tiến”, Quang Dũng)

Và đây là nỗi nhớ thơ Tố Hữu:

“Tôi không nhớ bất cứ điều gì như sự mất mát của một người thân yêu
Mặt trăng lên đỉnh núi, mặt trời lấp ló sau trái đất.
(Trích “Việt Bắc”, Tố Hữu)

Khác với hai nhà thơ nam trên, nữ sĩ Xuân Quỳnh có một nét hoài niệm nữ tính và độc đáo:

“Trái tim tôi nhớ về bạn
Ngay cả trong giấc mơ tôi cũng thức giấc “
(Trích “Sóng”, Xuân Quỳnh)

Mỗi người một tính cách, một mùa nên viết về niềm khao khát ấy, nhưng vẫn thấy được sự khác biệt và cá tính mà mỗi nghệ nhân thổi trong từng câu hát.

Là người lính học sinh Hà Nội (trước là Hà Tây) và là người trung kiên của đoàn quân Tây Tiến, tác phẩm “Tây Tiến” (1948) của Quang Dũng ra đời đã ghi rõ khát vọng hướng về miền Tây của nhà thơ. khi tác giả có nhiều kỉ niệm đẹp và đáng nhớ với các bạn trong lớp:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ núi rừng nhớ chơi vơi ”

Từ những câu thơ đầu tiên, Quang Dũng đã mở ra hiện thực vượt xa không gian và thời gian. Hai chữ “phương xa” chất chứa bao nỗi nhớ mong, tiếc nuối, xót xa. Và có lẽ vì “xa” đoàn quân Tây Tiến, “xa” núi rừng Tây Bắc nên nỗi nhớ về đoàn quân Tây Tiến và núi rừng chợt ùa về trong lòng tác giả. Nỗi nhớ sau bao ngày bị đóng cửa, giam giữ giờ không khỏi táo bón và phải thốt lên:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ núi rừng nhớ chơi vơi ”

Chỉ trong hai câu thơ, từ “nhớ” được lặp lại gấp đôi như điệp khúc, như nhịp đập trái tim người lính trẻ dậy sóng. Niềm khao khát đó không phải là “sảng khoái” mà là “vui tươi” – một tình huống khó tạo ra, bay bổng trong tim nhưng luôn trăn trở và lay động tâm trí. Ta gặp hai từ “chơi vơi” trong ca dao:

“Hãy nhớ về nhà và chơi với bạn bè của bạn”

Ở hai câu thơ trên, Quang Dũng cũng rất điêu luyện khi kết từng câu thơ bằng nhịp “ơi”, tạo nên âm chính rất nhẹ nhàng, réo rắt, gầy gò, đầy luyến láy. Vì vậy mà cách gọi cảm thán này như một dư âm kéo dài trong núi rừng Tây Bắc. Và nỗi nhớ ấy dường như có sức lan tỏa, bao trùm toàn bộ, toàn bài thơ, tạo thành một chu trình của cảm xúc, tạo cơ sở để Quang Dũng bộc lộ niềm khát khao về những kỉ niệm về đoàn quân Tây Tiến, về thiên nhiên, con người Tây Bắc.

Những câu thơ tâm tình, ấm áp, chứa đựng một giai điệu đẹp đẽ tiếp tục đi vào lòng người đọc. Khác với Quang Dũng, Tố Hữu là một nhà thơ có tinh thần dân tộc, chính vì vậy mà trong “Việt Bắc” _song Bài thơ này tác giả đã sáng tác. Tháng 10 năm 1954, trong một sự kiện lịch sử dân tộc, nhà thơ đã bày tỏ một ước vọng riêng nhưng cũng rất chung:

“Tôi không nhớ bất cứ điều gì như sự mất mát của một người thân yêu
Mặt trăng lên đỉnh núi, mặt trời lấp ló sau trái đất.

Ký ức vốn có trong trái tim con người, vô hình và bí ẩn. Tuy nhiên, ở Tố Hữu lại so sánh nỗi nhớ với một khái niệm mơ hồ: “như nhớ người yêu”. Tưởng chừng là vậy, nhưng với những người yêu mến và gắn bó với Quốc ca chúng tôi mới cảm nhận được niềm khao khát, sự sốt sắng, nỗi nhớ da diết. Chính vì sự so sánh độc đáo và gần gũi ấy mà Tố Hữu đã khơi dậy biết bao niềm yêu thích âm nhạc dân tộc:

Hãy nhớ người bạn đang hồi phục
Nó giống như đứng trên đống lửa, như ngồi trên đống than.
“Tôi nhớ bạn nhưng khóc lặng lẽ
Hai dòng lệ tuôn như mưa ”

Hoặc là:

“Khăn nhớ thương ai
Khăn rơi xuống sàn
Khăn quàng nhớ ai đó
Khăn quàng trên vai… ”

Thật vậy, chỉ với một phép so sánh, nỗi nhớ đặc trưng càng trở nên rõ ràng và ăn sâu vào nhiều hình thức phong phú, phức tạp và tinh tế. Giấc mơ ấy, có phải là một cô gái thơ mộng? Không, nỗi nhớ Việt Bắc – mảnh đất, cội nguồn đổi thay, nơi nhà thơ gắn bó máu thịt với thiên nhiên và con người Việt Bắc:

“Tôi không nhớ bất cứ điều gì như sự mất mát của một người thân yêu
Mặt trăng lên đỉnh núi, mặt trời lấp ló sau trái đất.

Đến đó, phong cảnh Việt Bắc như bừng lên. Ở miền sơn cước này, chúng ta chỉ có thể nhìn thấy mặt trăng khi lên đến đỉnh núi, còn ánh nắng chiều lên đến nửa quả đồi bị núi cao che khuất.

So sánh nỗi nhớ Tây Tiến và SóngSo sánh Tây Tiến với Sóng

Bày tỏ tình cảm của mình trực tiếp bằng từ “nhớ” kết hợp với từ “gì” để nhấn mạnh niềm tiếc thương và những hình ảnh chân thực, sinh động của nỗi nhớ, ta nhận ra một điều: Việt Bắc có một vị trí rất đặc biệt trong lòng Tố Hữu. Nhà thơ yêu thương, gắn bó, luôn hướng về Việt Bắc những tình cảm chân thành, trân trọng.

Vì vậy, ta thấy nỗi nhớ trong thơ Quang Dũng, Tố Hữu có nét mơ tưởng trong ca dao mộc mạc. Và điều khiến lòng hai thi nhân nhớ mãi chính là những địa danh gắn liền với cuộc trường kỳ kháng chiến của dân tộc Việt Nam ta.

Nếu như nỗi nhớ của Quang Dũng và Tố Hữu thể hiện trong hai bài thơ trên là khát vọng của người lính thời loạn, là khát vọng của nam thi sĩ thì ở “Sóng”, Xuân Quỳnh lại thể hiện một khát vọng hoàn toàn khác.

“Trái tim tôi nhớ về bạn
Ngay cả trong giấc mơ tôi cũng thức giấc “

Khi nghĩ đến Xuân Quỳnh, tôi nghĩ ngay đến một bài thơ mới, đầy cảm xúc và yêu thương – với tình yêu trong cuộc sống, đặc biệt là tình yêu. Có lẽ vì vậy mà hai câu thơ trên khác nhau đến vậy. Câu thơ này bộc lộ nỗi nhớ nhung của người con gái say đắm người tình trong mộng: “nàng”. Đây là điểm khác biệt lớn giữa ba nỗi nhớ của ba nhà thơ. Từ sự khác biệt này của bài viết, chúng ta có thể thấy nhiều nét độc đáo và tính cách khác được nữ sĩ Xuân Quỳnh khắc họa trong hai câu thơ trên.

Nỗi nhớ, một biểu hiện thường thấy trong tình yêu đích thực, đã đưa vào thơ Xuân Quỳnh những rung cảm mới. Không màu mè, không cần mượn những hình ảnh tương phản, tượng trưng hay ẩn ý, ​​hình ảnh nỗi nhớ được thể hiện chân thực, trực tiếp bằng câu nói chân thành “Lòng anh nhớ em”. Những lá thư như lời thú nhận tội lỗi.

Xấu hổ ở đâu? Liệu điều đó có làm mất đi xu hướng truyền thống – mềm mại của phụ nữ Á Đông? Có lẽ là không, vì đó là những gì của một người phụ nữ Á Đông hiện đại – mạnh mẽ, trong sáng, hồn nhiên, can đảm, cần cù. Và đó cũng chính là phong cách thơ Xuân Quỳnh, gần gũi với Xuân Quỳnh đời thường: “Xuân Quỳnh khi yêu rất yêu và rất thật. Chắc chưa có cô gái nào trong thơ từng nói một tình yêu nồng nàn, chân thật và mãnh liệt như thế.” Đó là trạng thái hiện đại của tâm hồn cô ấy, tâm hồn của một người phụ nữ thế kỷ 20 dám yêu và dám thừa nhận mọi thứ … “

Nếu trả câu thơ về tựa đề và nhìn toàn bộ bài thơ, ta dễ dàng nhận thấy không còn là ta – sóng, mà là ta và chỉ một mình ta với bản tình ca. Xuân Quỳnh không chỉ nói “Anh nhớ em” mà còn nói một cách sâu sắc “Lòng anh nhớ em”. Khi tôi đọc và suy ngẫm, tôi bắt đầu hiểu được ý nghĩa của bức ảnh chân dung của nữ nghệ sĩ: cội nguồn của niềm khao khát đó không trực tiếp từ khối óc mà từ trái tim – trái tim khao khát tình yêu.

Câu thơ này là một sự lột xác vừa khi cô Tấm bước ra từ thành phố bên trái, tách mình ra khỏi sóng biển, để lại một chiếc áo khoác tượng trưng để thể hiện tình cảm của mình. Nhờ đó, nó có thể giải tỏa nỗi nhớ và đi vào tâm hồn người đọc những cảm xúc sâu lắng. Và có lẽ vì niềm khao khát mãnh liệt ấy mà câu thơ tiếp theo hóa ra rất sai lầm. “Luôn luôn tỉnh giấc mơ” là gì?

Đó là một bức tranh thú vị nhưng rất khó để mô tả nó một cách đầy đủ và rõ ràng. Có điều gì đó vô lý trong câu thơ này. Nhưng nếu đặt theo ý của câu trên, đặt vào đó một tấm lòng yêu thương, thì có thể hiểu hình ảnh sẽ trình bày ở đây là nỗi nhớ cứ thế lớn dần theo thời gian – ngày và đêm.

Nỗi nhớ quá lớn, nó vượt quá sức mạnh của thời gian thực, không gian thực, nó có thể đi vào giấc ngủ (khi thời gian – không gian trở thành lừa dối). Nỗi nhớ như sợi dây liên kết khép lại giữa thực và mộng, như sợi dây chuyển từ ý thức, vô thức sang vô thức. Nó kéo theo sự kiệt quệ về tinh thần của tôi. Có lẽ đó là khát vọng chân chính của người phụ nữ “dù chết cũng biết yêu” (Hát nói).

Bằng cách đưa ra một nghịch lý (ngay cả trong một giấc mơ đang thức giấc) để tiết lộ sự thật của tình yêu (tình yêu khao khát được yêu), bằng cách sử dụng bảng màu đối lập “giấc mơ – thức tỉnh” kết hợp với “khả năng không ngủ” tạo ra một trường liên kết với thời gian trôi qua. và địa danh, và hai chữ “cả… tĩnh” (nỗi nhớ bao trùm khắp mọi miền), Xuân Quỳnh đã vẽ nên một không gian rộng mở của tình yêu và khát vọng.

Mỗi người cầm bút đều có mong muốn riêng. Quang Dũng gửi gắm nỗi nhớ Tây Tiến bằng hai câu thơ thất ngôn, Trong Tố Hữu thể hiện nỗi nhớ da diết về môi trường Việt Bắc qua sáu câu lục bát mượt mà, Xuân Quỳnh nhấn nhá nỗi nhớ thành hai câu thơ năm chữ. Mỗi nghệ sĩ có một cách thể hiện riêng, mang đến những hoài niệm với nét độc đáo riêng. Mọi cảm xúc của trái tim con người đều khiêm tốn và nhân văn. Và nếu bạn muốn nghe hết cái hay trong những câu thơ ấy, đừng đọc chỉ bằng cách nhìn từng chữ, hãy đọc bằng cả trái tim.

Tham gia bài hướng dẫn miễn phí của Hocvan12

So sánh Tây Tiến với Sóng

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button